تست هوش ریون

تست هوش ریون



آزمون ماتریس های پیشرونده ریون (که عمدتا آن را ماتریس های ریون می گویند) یا به اختصار RPM، مجموعه تست های غیر-زبانی (verbal) از ابزارهای رایج اندازه‌گیری استدلال قیاسی، توانایی درک مفاهیم انتزاعی و سنجش قوه ادراک است که معمولا در زمینه های آموزشی مورد استفاده قرار می گیرد.

این آزمون ۶۰ سوالی، برای سنجش استدلال انتزاعی افراد به عنوان بخشی از هوش عمومی به کار گرفته می شود. آزمون بهره هوشی ریون متداول ترین و مشهورترین آزمونی است که برای بازه سنی 5 سال به بالا طراحی شده است.
ساختار این آزمون از 60 سوال تشکیل شده که به صورت پاسخ چند گزینه ای (6-8 گزینه) به آن پاسخ داده می شود و ترتیب چیدمان دشواری سوالات از آسان به سخت است. این آزمون هوش استدلالی و هوش عمومی آزمون دهنده را که با عنوان «عامل هوش عمومی اسپیرمن» (Spearsman’s g) شناخته می شود، اندازه گیری می کند.

اکثر ما ممکن است آزمون ریون را انجام داده باشیم. این آزمون‌ها معمولا در مدارس و فرایندهای استخدام به‌طور مرتب انجام می‌شوند. در واقع اکنون این تست، بخش مهمی از تست‌های روان‌شناختی در فرایندهای انتخاب مشاغل است.

به‌گفته ارسطو: «هوش نه‌تنها از دانش، بلکه از مهارت استفاده از دانش تشکیل شده است».

اندازه‌گیری ضریب هوشی (IQ) هنوز هم موردتوجه بسیاری از افراد و شرکت‌ها است. صرف‌نظر از اینکه تئوری «هوش چندگانه» هاوارد گاردنر (Howard Gardner) را ‌بپذیریم یا نه، با این تست می‌خواهیم توانایی افراد را برای استدلال منطقی، حل مسئله و تفکر انتقادی اندازه‌گیری و اولویت‌بندی کنیم.

تست ریون در حقیقت، استدلال انتزاعی و هوش سیال را اندازه‌گیری می‌کند. هوش سیال به ما امکان می‌دهد تا بهتر بتوانیم از پس مشکلات روزمره‌ خود بربیاییم. شاید در آینده و با گسترش نتایج تحقیقات گوناگون، تست‌های روان‌شناختی نیز تغییر کنند.
مزایای آزمون ریون
این تست برای کودکان و بزرگ‌سالان، صرف‌نظر از اینکه فرد مشکلات ارتباطی یا حرکتی داشته باشد، کارآمد است و به‌طور کلی، برای اکثر مردم جالب توجه و سرگرم‌کننده به حساب می‌آید.

این امر مستلزم توجه «گشتالت» (نظریه‌ای که طبق آن، دنیا را در «کل‌های معنی‌دار» تجربه می‌کنیم و محرک‌های جداگانه را نمی‌بینیم) و همچنین استدلال مشابهی است که در آن شخص باید از رفتار اکتشافی استفاده کند؛افراد همچنین باید مقایسه کنند و از منابع مختلفی برای تکمیل ماتریس‌ها بهره‌مند شوند.

همچنین، یکی از بزرگ‌ترین مزایای تست هوش ریون این است که می‌تواند به‌سرعت اطلاعات معتبر را درمورد عملکرد شناختی بزرگ‌سالان یا کودکان فراهم کند.

جان ریون گفته است که نباید فقط از این آزمایش برای سنجش هوش استفاده کنیم، بلکه باید منابع اطلاعاتی دیگری را نیز در نظر بگیریم تا این آزمون بسیار قدرتمندتر و نتایج آن قابل‌استنادتر شوند.

ساختار سوالات آزمون ریون
همه سوالات مربوط به آزمون ریون شامل طرح های بصری هندسی هستند که در صورت سوال یکی از گزینه ها خالی بوده و آزمون دهنده باید از بین شش تا هشت گزینه، قطعه مربوطه را انتخاب کند تا این طرح ها به صورت منطقی کامل شوند. در اصل، آزمون های ماتریس پیشرونده ریون و نیز آزمون های واژگان به منظور پژوهش ریشه های محیطی و ژنتیکی توانایی شناختی طراحی شده اند. آقای ریون به این نتیجه رسید که بررسی و تفسیر نتایج حاصل از آزمون های متداول آن زمان، سخت و دشوار است. به همین دلیل، او سنجه های ساده ای را بر اساس دو عنصر اصلی عامل g اسپیرمن تدوین کرد: 1. توانایی تفکر منطقی و درک پیچیدگی روابط (درک استنباطی) و قابلیت حفظ و ساخت دوباره اطلاعات. (توانایی بازیابی).

انواع آزمون ریون
ماتریس ها در سه شکل مختلف و برای توانایی های مختلف پاسخ دهندگان در دسترس قرار گرفت:

ماتریس های پیشرونده استاندارد: این نوع آزمون، اصلی ترین حالت ماتریس ها است که در سال 1938 منتشر شد. دفترچه سوال این نسخه شامل پنج مجموعه (A-E) است که هرکدام 12 آیتم دارند (برای مثال A1 تا A12) و این آیتم ها به تدریج سخت تر می شوند که به توانایی شناختی بیشتری برای رمزگشایی یا تحلیل اطلاعات نیاز دارند. همه آیتم ها با رنگ مشکی و با پس زمینه سفید مشخص شده اند.

ماتریس های پیشرونده رنگی: برای کودکان 5 تا 11 ساله، افراد بالغ و افرادی که محدودیت فیزیکی و ذهنی دارند، طراحی شده. این آزمون شامل دو مجموعه A و B با ماتریس های استاندارد به اضافه 12 آیتم قرار داده شده در میان دو مجموعه با عنوان Ab است. بیشتر آیتم ها با زمینه رنگی مشخص شده اند تا آزمون از لحاظ بصری برای پاسخ دهندگان محرک باشد.
با این وجود برخی از آیتم های بخش B به صورت سیاه و سفید مشخص شده اند. بر این اساس اگر این موضوع انتظارات آزمون گیرنده را برآورده سازد، مجموعه های C، D و E ماتریس های استاندارد راحت می شود.

ماتریس های پیشرونده پیشرفته: نوع پیشرفته از ماتریس ها شامل 48 آیتم است که به صورت یک مجموعه 12 تایی (مجموعه 1)، و مجموعه 36 تایی دیگری (مجموعه 2) معرفی شده اند.
آیتم ها دوباره به صورت زمینه سیاه و سفید با رنگ مشکی طراحی شده اند که سطح دشواری سوالات به تدریج افزایش پیدا می کند. این آیتم ها مناسب افراد بزرگسال و افرادی است که سطح بالایی از هوش عمومی را دارند.
علاوه بر این، نوع آزمون های موازی ماتریس های پیشرونده رنگی و استاندارد در سال 1998 منتشر شده است. این نسخه به منظور حل مشکل ماتریس های ریون بود که در نمونه کلی شناخته شده بودند.
آیتم ها در آزمون های موازی برای اینکه میانگین شاخص جواب برای هر سوال در نسخه های موازی و کلاسیک به یک اندازه برسد، طراحی شدند.
نسخه بازبینی شده از ماتریس های پیشرونده استاندارد با عنوان SPM پلاس در همین سال انتشار یافت. این نسخه بر اساس آزمون موازی بود، اما با وجود اینکه اندازه یکسانی داشت ولی سطح آیتم ها سخت طراحی شده بود تا خطایی که در آزمون اصلی استاندارد منتشر شده برای افراد بزرگسال بود، مشخص شود.
آزمون جدید با تنظیم بهتر نمونه ها و توسعه رویه های موجود به منظور پیاده سازی نظریه جواب-سوال، به یکی از بهترین آزمون های موجود تبدیل شد.

کاربردهای تست هوش ریون
آزمون ها برای اهداف پژوهشی نیز طراحی شده اند. وابسته نبودن به مهارت های خواندن و نوشتن و سادگی تفسیر آنها، کاربرد آزمون ریون را گسترده ساخته است. استفاده نیروهای مسلح بریتانیا از آزمون ماتریس های استاندارد از سال 1942 و سایر نیروهای نظامی در سراسر دنیا (مانند شوروی سابق) نیز تا همین قرن اخیر نیز ادامه داشته است. همچنین با افزایش کاربرد تست های شناختی مانند ریون در محیط کار، این آزمون به یکی از ابزارهای جذب و بررسی صلاحیت نامزدها نیز تبدیل شده است.

به صورت کلی تست هوش ریون را می توان در یک نگاه به شکل زیر مطرح کرد:

سنجش مهارت های پیشرفته مشاهده و تفکر
تحلیل مهارت حل مساله جدید و پیچیده
پیش بینی مهارت درک سریع مفاهیم افراد
60 سوال- 6 الی 8 گزینه
افزایش تدریجی دشواری سوالات
مناسب برای ارزیابی نامزدهای شغلی در همه صنایع و نیز داوطلبان تحصیلات تکمیلی

Grapefruit slice atop a pile of other slices